Kopia pełna, kopia przyrostowa i kopia różnicowa – rodzaje backupu

Kopia pełna, przyrostowa i różnicowa to standardowe typy kopii zapasowej. Możliwość tworzenia kopii zapasowych różnych typów jest jednym z największych atutów oprogramowania do backupu danych. Zapewnia dwie niezwykle ważne korzyści:

• znaczne zmniejszenie zużycia przestrzeni dyskowej przez tworzenie łańcuchów obejmujących różne typy kopii (nie tylko pełne),
• zdolność do bezbłędnego odzyskania danych poprzez “złożenie” kopii pełnej z pozostałymi typami w obrębie łańcucha.

Sprawdźmy, jakie są zalety i wady poszczególnych rodzajów kopii oraz na jakie kompromisy trzeba być gotowym oszczędzając przestrzeń.

Rodzaj kopii zapasowej, czyli jeden backup, wiele możliwości

Każdy z typów kopii zapasowej stanowi dobry sposób na zabezpieczenie danych, ale oczywiście są między nimi różnice. Sprowadzają się one do wyboru między szybkim przywracaniem a optymalizacją miejsca w magazynie danych. Przyjrzyjmy się im.

Pełna kopia zapasowa (mirror)

Zabezpieczając plik, obraz dysku, zestaw plików, bazę danych czy jakiekolwiek inne ważne dla nas informacje, tworzymy ich kopię w bezpiecznej lokalizacji. Kopia może być szyfrowana lub kompresowana rozmaitymi algorytmami (a najczęściej oboma na raz), ale z pewnością powinna zawierać kompletną informację o zabezpieczonych danych. Dlatego właśnie nazywa się ona kopią pełną. Pełna kopia zapasowa zapewnia kompletną ochronę danych, umożliwiając przywrócenie wszystkich plików i folderów w przypadku utraty danych lub awarii systemu.

Wykonanie pełnej kopii zapasowej, choć czasochłonne i wymagające dużej ilości miejsca na dysku, gwarantuje pełną ochronę i możliwość odzyskania wszystkich danych.

Dla przykładu załóżmy, że wykonujemy kopie zapasowe raz dziennie, 7 dni w tygodniu. W takim przypadku, każdego dnia w magazynie danych zostanie stworzona pełna wersja danych.

Odtwarzanie takiej kopii jest proste – wystarczy przywrócić wybraną wersję i użytkownik ma dostęp do swoich danych. Czas potrzebny do przywrócenia (RTO) również jest stosunkowo krótki, ponieważ nie trzeba scalać różnych typów kopii.

Minusem jest natomiast, że taka kopia będzie zajmowała bardzo dużo miejsca w magazynie danych.

Na plus	Na minus
– szybkie odtwarzanie danych	– zajmuje dużo miejsca w magazynie
– krótki RTO	– wolny czas wykonywania

Przyrostowa kopia zapasowa

Techniczne rzecz biorąc, backup przyrostowy polega na tworzeniu jednej kopii pełnej i następującego po niej łańcucha kopii przyrostowych. Czyli takich, w których jest zapisana informacja o tym, jak dane zmieniły się od ostatniej kopii. 

Zwiększoną szybkość wykonywania kolejnych kopii zauważymy szczególnie przy dużych plikach, które rzadko się zmieniają. Oszczędzone zostanie również miejsce w magazynie danych – wersje przyrostowe zajmują mało miejsca. 

Minusem takiej kopii będzie niestety czas odtwarzania. Żeby odtworzyć wersję z końca łańcucha kopii, system musi przywrócić ostatnią pełną kopię i wszystkie kopie przyrostowe “po drodze”. Im więcej takich kopii, tym dłużej trwa przywracanie kopii pełnej – system musi bowiem złożyć więcej danych, by w efekcie otrzymać pożądany plik.

Złotym środkiem na wykorzystanie tego rozwiązania jest regularne wykonywanie pojedynczej kopii pełnej, tak by łańcuch zależnych od niej wersji nie był zbyt długi. Takie podejście nazywamy mieszanym backupem przyrostowym.

Na plus	Na minus
– szybkie wykonywanie kopii	– wolne odtwarzanie danych (długi RTO), ponieważ trzeba scalić wszystkie kopie w łańcuchu
– oszczędność miejsca w magazynie danych	– zwiększony ruch sieciowy
	– potrzeba więcej miejsca, aby pobrać wszystkie wersje

Różnicowa kopia zapasowa

Model pośredni pomiędzy dwoma poprzednimi rozwiązaniami. W przypadku różnicowego typu backupu pierwsza kopia tworzona jest jako pełna. Druga wersja będzie identyczna jak w przypadku backupu przyrostowego – będziemy rozpatrywać tylko ten fragment danych, który uległ zmianie względem kopii poprzedniej. Ale w przypadku każdej kolejnej wersji punktem odniesienia zawsze będzie ostatnia kopia pełna, a nie poprzednia. Różnicowa kopia zapasowa jest bardziej efektywna i oszczędza miejsce na dysku, ponieważ przechowuje tylko zmienione lub dodane dane od ostatniej pełnej kopii zapasowej.

Do przywrócenia danych wystarczy wtedy zestaw dwóch wersji: wybranej różnicowej oraz poprzedzającej ją kopii pełnej, co oznacza dość krótki RTO.

Wadą tego rozwiązania jest przyrost zajętości miejsca każdej kolejnej kopii różnicowej. Może zdarzyć się sytuacja, że taka kopia będzie zupełnie różna od kopii pełnej, więc zajmie tyle samo miejsca.

Tutaj także przyjęło się wykorzystywać mieszany backup różnicowy, tak by zniwelować negatywne efekty nadmiernie rosnących różnic.

Na plus	Na minus
– oszczędność miejsca w magazynie względem backupu pełnego	– im dalej od pełnej wersji, tym większy rozmiar kopii różnicowej
– szybkie odtwarzanie: zawsze wystarczy zestaw wersji pełnej i jednej różnicowej (relatywnie krótki RTO)

Kopia pełna, przyrostowa, różnicowa – podsumowanie i co wybrać?

Wybór odpowiedniego rodzaju kopii zapasowej jest kluczowy, biorąc pod uwagę takie parametry, jak zużycie przestrzeni dyskowej, szybkość odzyskiwania danych czy niezawodność.

W poniższej tabeli znajduje się podsumowanie kluczowych informacji:

	Kopia pełna (full)	Kopia przyrostowa (incremental)	Kopia różnicowa (differential)
Czas tworzenia kopii zapasowych	🔴 Wolny (kopia wszystkiego)	🟢 Bardzo szybki (tylko zmiany od ostatniego backupu)	🟡 Umiarkowany (zmiany od ostatniej kopii pełnej)
Zajmowane miejsce	🔴 Bardzo duże	🟢 Minimalne	🟡 Średnie (rośnie z każdą kolejną kopią)
Procedura przywracania	🟢 Tylko wybrana kopia pełna	🔴 Kopia pełna + wszystkie kopie przyrostowe po kolei	🟡 Kopia pełna + tylko ostatnia kopia różnicowa
Czas odtwarzania (RTO)	🟢 Najszybszy	🔴 Najdłuższy (wymaga całego łańcucha)	🟡 Szybki (wymaga tylko kopii pełnej i jednej różnicowej)
Ryzyko awarii	🟢 Niskie	🔴 Wysokie (uszkodzenie jednej kopii w łańcuchu niszczy kolejne wersje)	🟡 Średnie

Ogólne zasady są więc następujące:

💡 Jeżeli cenisz sobie stabilność i niezawodność, a pojemność magazynu danych nie ogranicza Cię, często stosuj kopie pełne.

💡 Jeżeli masz bardzo ograniczony magazyn danych, idealne będą kopie przyrostowe, które kopiują tylko zmodyfikowane pliki od ostatniej kopii zapasowej. 

💡 Natomiast starając się znaleźć równowagę między powyższymi dwoma podejściami, możesz śmiało spróbować backupu różnicowego.

💡Niezależnie od przyjętej strategii kopii zapasowej, warto przynajmniej raz w miesiącu (a w przypadku istotnych danych, raz w tygodniu) wykonywać kopię pełną, która daje największą pewność, a jej przywrócenie jest pozbawione zależności od innych kopii. Więcej praktycznych informacji znajdziesz w naszym artykule o planie backupu.

Xopero ONE – szybkie kopie i optymalizacja przestrzeni dyskowej

W przypadku nowoczesnych narzędzi do backupu administrator może wybrać predefiniowany harmonogram kopii zapasowej, który będzie uwzględniał różne typy kopii jednocześnie (pełna, różnicowa, przyrostowa). Następnie może dostosować częstotliwość ich wykonywania w zależności od dostępnej przestrzeni na dane, wymaganej szybkości wykonywania backupu czy odzyskiwania.

Przykładowo, w przypadku platformy Xopero ONE, dostępne są harmonogramy:

• Basic (kopia pełna raz w miesiącu i przyrostowe codziennie)
• Custom (tworzenie kopii pełnych i przyrostowych według zadanej częstotliwości)
• Forever incremental (jedna kopia pełna, a następnie przyrostowe według zadanej częstotliwości)
• GFS (tworzenie kopii pełnych, różnicowych i przyrostowych według zadanej częstotliwości)

💡 Dowiedz się więcej o nowoczesnych i hybrydowych typach kopii zapasowych, np. syntetyczna kopia pełna, które obsługują rozwiązania Xopero
👉 Zobacz, jak skonfigurować harmonogram tworzenia kopii zapasowej w Xopero ONE

Przetestuj nowoczesny backup danych od Xopero za darmo przez 14 dni już dziś (nie trzeba podawać danych karty płatniczej). Zobacz, jak w praktyce połączyć szybkość backupu i przywracania z niezawodnością i oszczędnością przestrzeni na dane.

Testuj za darmo